پنجشنبه دهم دی ۱۳۹۴ | 14:50 | ایران بازگو2 -
مبارزات سياسي و انتخاباتي، راه اندازي ستادهاي تبليغاتي و شيوه هاي موثر تماس با مردم را چگونه بايد هدايت كرد؟
مدیریت مبارزات سیاسی و انتخاباتی، چگونگی راه اندازی، هدایت و مدیریت یک ستاد انتخاباتی، شیوه های موثر و چگونگی انجام تبلیغات انتخاباتی، مباحثی است که ادبیات گسترده ای دارند و کتاب ها، مقالات و مستندات گوناگونی در این زمینه نگاشته شده است. به طوری که حداقل بیش از 30 سال از نگارش اولین متون حرفه ای در این زمینه مي گذرد، اما متاسفانه به رغم اینکه بسیاری، کشور ما را کشور انتخابات مي دانند(هر سال بیش از یک انتخابات سراسری در کشور برگزار مي شود) تا به حال کتاب، مقاله یا مستندات علمي یا عملی در این زمینه منتشر نشده است. این امر سبب شده تا با وجود خرج های هنگفت در ایام انتخابات، شاهد مبارزات انتخاباتی دقیق و هوشمندانه ای نباشیم و عملاکاندیداها و ستادهای آنها از مدیریت صحیح ستادهای خود عاجز باشند.
در این راستا و با توجه به نیاز سنجی مخاطبان، روزنامه دنیای اقتصاد در آستانه انتخابات دهم ریاست جمهوری، اقدام به چاپ ترجمه کتابی در این زمینه مي كند. به نظر مي رسد انتشار این سلسله مقالات از چند جهت مفید فایده و مورد نیاز مخاطبان روزنامه باشد. اول آن که بخشی از مخاطبان روزنامه را کاندیداهای انتخاباتی، روسا و کارمندان ستاد آنها و نیز کسانی که قصد دارند در دوره های مختلف انتخابات ریاست جمهوری، مجلس، شوراها و... نامزد شوند، تشکیل مي دهند. گروه دومي که مخاطب این سلسله مقالات هستند، مردم عادی را شامل مي شوند که شاهد این رقابت های انتخاباتی بوده و انتظار بر آن است که این سلسله مقالات بتواند توانایی رمز گشایی شرایط مختلف انتخاباتی و حرکات مختلف نامزدها و حامیان آنها را به خواننده بدهد. همچنین این سلسله مقالات به قاطبه مخاطبان روزنامه این امکان را مي دهد تا بتوانند کیفیت مدیریت ستادهای انتخاباتی و نیز سطح مبارزات سیاسی را تشخیص دهند که این امر به نوبه خود مي تواند علامت دهی خوبی در راستای نحوه مدیریت کاندیدا و توانایی انجام وظایف مرتبط با منصبی که برای آن مبارزه مي کند، به دست دهد.
از دیگر سو، این سلسله مقالات در کل مي تواند منجر به شفاف تر شدن، علمي تر شدن، بهینه شدن و زیباتر شدن فضای مبارزات انتخاباتی در کشور بینجامد.
قابل توجه است که ترجمه این کتاب هنوز به چاپ نرسیده و انتظار مي رود تا قبل از انتخابات ریاست جمهوری آماده عرضه به مخاطبان باشد. اما با توجه به اهمیت موضوع، این کتاب برای اولین بار در ایران از این پس تا انتخابات ریاست جمهوری به صورت پاورقی در ستون صفحه اقتصاد و سیاست (صفحه 28) روزنامه دنیای اقتصاد به چاپ خواهد رسید.
نویسنده کتاب «راهنمای مبارزات انتخاباتی»، برایان اودی، متخصص مبارزات سیاسی و انتخاباتی بوده و در موسسه National Democratic Institute for International Affairs عضویت دارد. وی در راستای عضویتش در این موسسه در کشورهای گوناگونی از جمله افغانستان، پاکستان، عراق، مراکش، یمن، روسیه، موریتانی، اوکراین، آذربایجان و گرجستان به بررسی فرآیند انتخابات، بهینه سازی عملکرد حزب های انتخاباتی و همچنین ارائه مشاوره به رهبران و احزاب سیاسی پرداخته است.
اودی در سال 2000 ريیس ستاد انتخاباتی حزب دموکرات در ایالت جورجیا، در سال 1992 رييس ستاد انتخاباتی این حزب در ایالت نیوجرسی و همچنین در سال 1993 مدیر اجرایی حزب دموکرات در مریلند بوده است.
وی همچنین مشاور و برنامه ریز ستادهای انتخاباتی حزب دموکرات در نیوجرسی، پنسیلوانیا و مریلند در انتخابات کنگره در سال های 94 تا 96 بوده است. اودی هم اکنون نیز مشاور برخی از نمایندگان کنگره حزب دموکرات مي باشد.
رقابت هاي انتخاباتي مي توانند تجربه هاي جالبي باشند. در يك چنين رقابتي از روزي كه شروع به فعاليت مي كنيد تا روز انتخابات اتفاقات بسياري رخ خواهند داد و شما فقط با اندكي دورانديشي و برنامه ريزي، نه تنها آماده مقابله با هر گونه پيش آمدي خواهيد بود، بلكه در بسياري از مواقع خواهيد توانست كنترل اوضاع را به دست بگيريد. اين نوشته به شما كمك خواهد كرد تا قدرت پيش بيني خود را از رويدادهاي پيش رو افزايش دهيد و هرچه بهتر آماده ورود به اين عرصه گرديد.
با اينكه فضاي سياسي موجود در هر مبارزه انتخاباتي از اهميت ويژه اي برخوردار است؛ ولي در بسياري از موارد، عامل مهم تر (كه برنده و بازنده را مشخص مي كند) شرايطي است که در هر ستاد انتخاباتي و به صورت پويا رقم مي خورد.
سه گونه ستاد انتخاباتي وجود دارند كه تقريبا شانس پيروزي آنها به دليل ضعف هاي دروني شان، صفر است.
گونه اول، ستاد انتخاباتي است كه در آن اولاهيچ پيام متقاعد كننده اي براي راي دهندگان وجود ندارد و ثانيا از ايده مشخصي در زمينه شناسايي گروه هدف نيز پيروي نمي کند. اين ستاد انتخاباتي، از ابتدا هيچ جهت معيني ندارد و با اتكا به آن، شرايط نه تنها بهتر نمي شود، بلكه رفته رفته به وخامت اوضاع نامزد يا نامزدهاي موردنظر افزوده مي شود.
گونه دوم ستادهاي بازنده، پيام روشن و گروه هدف مشخصي دارند؛ اما از برنامه معيني براي پخش پيام و همچنين جذب اين راي دهندگان از زمان شروع کار تا روز انتخابات برخوردار نيستند. اين گونه ستادها نيز تنها سبب هدر رفتن زمان و راي راي دهندگان مي شوند و به جاي پيشبرد اهداف و برنامه خود، بيشتر مشغول رويدادهاي روز، فعاليت هاي رقيبان، مقالات چاپ شده در روزنامه ها يا واكنش نشان دادن به رويدادها و عوامل بيروني هستند.
در نهايت، گونه سوم، ستادهايي را شامل مي شود كه پيام روشن، مخاطبان و گروه هدف مشخص و برنامه معيني دارند؛ اما يا در پيشبرد اين برنامه ضعيف عمل مي كنند (به علت ضعف برنامه) يا برنامه را به درستي اجرا نمي کنند. در واقع اين گونه ستادهاي انتخاباتي، ستادهاي انتخاباتي تنبلي هستند كه براي اجرا نکردن برنامه و در نتيجه براي برنامه هاي عقب مانده خود، بهانه هاي ريزودرشت مي بافند تا آنجايي که با مهارتي که در بهانه آوردن پيدا مي کنند در روز انتخابات نيز براي باخت خود بهانه هاي خوبي مي تراشند!
يك ستاد موفق، ستادي است كه زمان كافي براي شناخت گروه هدف خود صرف کند، پيام روشن و مناسبي داشته باشد و از يك برنامه مناسب و منطقي براي ارتباط با گروه هدف استفاده كند.
هدف اين کتاب راهنما، كمك به احزاب سياسي و نامزدهاي انتخاباتي است تا با پيروي از گام هاي معيني بتوانند ستاد انتخاباتي موفقي را پياده سازي كنند. به اين منظور شما مي بايست ابتدا يك بار کل کتاب را مطالعه کرده تا با ساختار کلي فرآيندي که مدنظر ما است آشنا شويد، سپس بايستي گام به گام با بخش هاي کتاب جلو رفته و به تمامي سوال هاي مطرح شده پاسخ دهيد و تمامي کاربرگ هاي مربوطه را پر كنيد. به اين ترتيب شما آمادگي اين را پيدا خواهيد كرد تا يك برنامه انتخاباتي موفق را آغاز كنيد.
يك برنامه انتخاباتي مكتوب، مانند نقشه يك ساختمان، شرايط کلي زمينه سياسي و استراتژي ها و منابع مورد نياز را تا روز انتخابات مشخص مي سازد. روشن است که از اين برنامه بايد همانند نقشه ساخت يك ساختمان، به عنوان راهنما و مرجع استفاده شود، نه اينكه تنها در هنگام سردرگمي و مشكلات به آن مراجعه شود. به عبارت ديگر، همه چيز بايد طبق اين برنامه اجرا و سنجيده شود. مسلما شما مي توانيد خانه اي را بدون استفاده از هيچ نقشه اي بسازيد، ولي بديهي است كه در اين كار اشتباهات بسياري مرتكب خواهيد شد؛ پول و زمان و مصالح زيادي اتلاف خواهيد كرد و احتمالادر آخر از نتيجه كار راضي نخواهيد بود. ورود به عرصه انتخابات نيز بدون يك برنامه مشخص و مكتوب، نتيجه اي شبيه به همين خواهد داشت.
هرچند که هر مبارزه انتخاباتي در نوع خود منحصر به فرد است، اما اصول بنياديني وجود دارند که مي توانند در هر مبارزه انتخاباتي به کار گرفته شوند. اين کتاب راهنما به گونه اي طراحي شده است که به شما در جهت پياده سازي اين اصول بنيادين در جهت پيشبرد مبارزه انتخاباتي منحصر به فردتان کمک خواهد کرد.
بايد اعتراف کنم که اساس هر مبارزه انتخاباتي به صورت فريبكارانه اي ساده است: «همه نامزدها بايد مكررا پيام مجاب کننده اي را به راي دهندگان ارائه دهند.» اين قانون طلايي سياست است. پس يك مبارزه انتخاباتي يك فرآيند ارتباطاتي است: اينكه پيام درست را پيدا كنيد، گروه مناسب راي دهندگان را براي انتقال پيامتان هدف قرار دهيد و البته اين پيام را بارها و بارها تكرار كنيد.
متاسفانه، فرآيند واقعي بسيار دشوارتر از دنبال كردن يك قاعده ساده است. چيزهاي بسيار ديگري هستند كه وارد اين فرآيند مي شوند. اين كتاب به اين منظور نگاشته شده كه اين فرآيند را به چند گام مشخص، براي نوشتن و ارتقاي يک برنامه مبارزه انتخاباتي، تقسيم كند. اين گام ها عبارتند از:
1) انجام تحقيقات لازم جهت آماده شدن براي مبارزه انتخاباتي؛
2) تعريف کردن يک هدف استراتژيک که همانا مقدار راي مورد نياز براي پيروز شدن در انتخابات است؛
3) تحليل، بخش بندي و انتخاب راي دهندگان گروه هدف؛
4) تعيين يك پيام انتخاباتي؛
5) تهيه يك برنامه ارتباطي با راي دهندگان
6) اجراي درست اين برنامه.
اين کتاب راهنما قطعا قادر نخواهد بود پاسخگوي تمام مشكلات پيش روي شما باشد. يا هيچ ايده اي در مورد پيام انتخاباتي به شما نخواهد داد. همچنين مسلما نخواهد توانست بهترين گروه راي دهندگان و بهترين گروه حاميان شما را مشخص سازد. به همين ترتيب اين کتاب نمي تواند به شما بگويد که موثرترين شيوه برقراري ارتباط با راي دهندگان در منطقه شما چيست. کاري که اين کتاب انجام مي دهد اين است که با طرح يك سري پرسش ها به شما كمك خواهد كرد كه به شيوه اي صحيح و منظم در طراحي فرآيندهاي ستاد انتخاباتي خود در هر مبارزه انتخاباتي بيانديشيد.
در اين راستا، كانديداي موردنظر، مدير ستاد و تمام مشاوران كليدي بايد در جلسات برنامه ريزي استراتژيك، با جديت و دقت بر طبق مراحل گام به گام و بر مبناي مفاد اين راهنما عمل کنند. نتيجه اين جلسات بايستي به يک برنامه مبارزاتي مکتوب منجر شود. معمولاسياستمداران بر اين باورند كه استراتژي پيروز را در دستان خود دارند؛ در حالي که در واقعيت آنها هيچ گونه استراتژي ندارند و بي هدف دست به انجام يك سري اعمال در مجموع بي معنا مي زنند. همچنين، معمولاكانديدا و مدير ستاد انتخاباتي تصور مي كنند كه از يك استراتژي واحد پيروي مي كنند، اما تنها بعدها مشخص مي شود که تا چه حد نظرشان در مورد استراتژي مطلوب متفاوت يا حتي متضاد بوده است.
يك برنامه مبارزاتي مكتوب كه كانديدا، مدير ستاد و مشاوران كليدي بر سر آن توافق كرده باشند، مي تواند از بروز چنين مشكلاتي جلوگيري كند. در اين جا يک قاعده بسيار ساده وجود دارد: اگر يك برنامه به صورت مكتوب در نيايد، در واقع برنامه اي وجود ندارد.
هنگامي كه برنامه نگاشته شد، شما بايد به طور منظم از آن پيروي كنيد؛ چرا که كارآيي هر برنامه اي وابسته به نحوه اجراي آن است. تمامي ستادهاي انتخاباتي بايد نسبت به پيشامدهاي متغير، انعطاف پذير باشند، اما اين تغييرات بايد با احتياط لازم ارزش گذاري شده و جوانب آنها با تحقيقات و استراتژي اصلي موجود در برنامه سنجيده شوند.
تجربه شرکت در يک مبارزه انتخاباتي، تجربه اي سخت و طاقت فرسا است و براي اين که کسي کار خود را درست انجام دهد، حجم زيادي از كار و فعاليت لازم است؛ به عبارت ديگر، هيچ حقه يا ميانبري براي جلب اعتماد راي دهندگان وجود ندارد. البته از ديگر سو تجربه شرکت در يک مبارزه انتخاباتي مي تواند تجربه اي نشاط آور، پر سود و البته جذاب باشد.
کساني که در ستاد انتخاباتي کار مي کنند، بايد شما (منظور نامزد انتخابات است.م) را به عنوان فردي بشناسند كه وقت و مهارت خود را براي بهبود اوضاع عمومي کشور و ارتقاي دموكراسي به كار گرفته است. براي كانديداهاي ديگر نيز شما بايد فردي باشيد كه در جهت خدمت به جامعه گام بر مي دارد. با دنبال كردن اين رويه شما نه تنها به جامعه خود خدمت کرده ايد، بلكه به دموكراتيك تر شدن اوضاع نيز كمك مي كنيد.
محمدصادق الحسینی
□
روزنامه دنياي اقتصاد، شماره 1786 به تاريخ 12/2/88، صفحه 28 (اقتصاد و سياست
علی راثی دکترای ژئوپلتیک