ایران بازگو

واژه تبلیغات سیاسی به معنی پخش یا تحریك و یا به حركت واداشتن اندیشه های ویژه و شكلی از ارتباط است كه هدف آن نفوذ بر گرایش یك جمع یا جماعت و جهت دهی آن به سمت موضع و دلیل دلخواه فعال سیاسی است.

در واقع می توان تبلیغات سیاسی را این گونه تعریف كرد: «تلاش آگاهانه بعضی افراد یا گروهی به منظور كنترل یا تغییر نگرش سایر گروه ها با استفاده از ابزارهای ارتباطی كه این امر واكنش مخاطبین را به تاسی از تبلیغات سیاسی در بر خواهد داشت».

تبلیغات انتخاباتی در ادوار مختلف تابع شرایط فكری و فرهنگی زمانه و گفتمان حاكم بر جامعه بوده و در هر دوره به مقتضای شرایط تفاوت هایی با دوران قبل داشته است اما قبل از بررسی ویژگی های تبلیغات انتخاباتی مدرن، گذری بر تبلیغات انتخاباتی سنتی داریم.

* ـ شیوه های تبلیغات انتخاباتی سنتی

تبلیغات انتخاباتی در ایران سابقه ای طولانی دارد و در نوع سنتی آن چسباندن پوستر كاندیداها با شعارهای جذاب و بعضا رمانتیك بر نقاط مختلف شهر، استفاده از بنرهای تبلیغاتی عظیم در محل ستاد انتخاباتی و برخی نقاط شهر، سخنرانی در مساجد و دانشگاهها و نشست های انتخاباتی با اصناف و اقشار مختلف اجتماعی از جمله آن است كه البته این روزها این نشست ها و همایش ها با موضوعات روز از جمله شرایط سیاسی ، اقتصادی كشور، مسایل پیش روی دیپلماسی و عرصه بین الملل از جمله تحریم ها نیز آمیخته است و كاندیداها به عنوان افرادی صاحبنظر و صاحب ایده به طرح مباحث و نظرات خود می پردازند.

ملاقات با بزرگان و افراد تاثیرگذار و مرجع محلی و بومی، شركت در مراسم های عزا و عروسی در حوزه های انتخابیه، عیادت بیماران در بیمارستان‌ها، دیدار با خانواده‌های شهدا و جانبازان، سركشی به سرای سالمندان و كودكان بی سرپرست از اموری است كه همواره به عنوان نمادی از مردمی بودن در جامعه ما مطرح بود ه و اكنون نیز مورد توجه نامزدها قرار دارد.

توزیع برخی اقلام تبلیغاتی جذای برای جوانان از جمله تی‌شرت، ساعت، كیف و لوازم التحریر با شعارهای تبلیغاتی و توزیع بلیت های اماكن مختلف فرهنگی، ورزشی و هدایای دیگر از دیگر اقدامات كاندیداهای انتخاباتی است.

ژست كاندیداها در عكس های انتخاباتی و شعارهای آنان در برگه تبلیغاتی نیز برخی دیگر از جذابیت هاست كه كاندیداها تلاش دارند از آن برای رای آوری استفاده كنند، استفاده از پرچم ایران، عكس های مسوولان عالی نظام، استفاده از شعارهای رمانتیك و هنری و كلمات قصار برخی از متفكران و اندیشمندان تاریخی و معاصر و مسوولان عالی نظام مقدس جمهوری اسلامی نیز از دیگر راه های ایجاد جذابیت انتخاباتی است كه البته برخی از كاندیداها از عكس های قدیمی تر خود كه در آن جوان تر بودند برای تبلیغات نیز استفاده می كنند.

كسب اعتماد مردم از طریق مجاورت و بهره مندی از جایگاه علما، مفاخر علمی و فرهنگی، هنرمندان و ورزشكاران محلی و بومی و گرفتن عكس یادگاری در كنار آنان و همچنین انتشار برگه های اعلام حمایت آنان از خود، روش دیگری برای مردمی جلوه دادن كاندیداها می باشد.

برخی از روزنامه ها و نشریات محلی نیز با در اختیار قرار دادن ظرفیت اطلاع رسانی و احتمالا با دریافت وجوه صفحات خود را به صورت رپرتاژ آگهی در اختیار نامزدها می گذارند.

* ـ ظهور شیوه های مدرن تبلیغات انتخاباتی

با ظهور رشد و تحول در فناوریها وابزارهای ارتباطی مدرن جلوه های ایجاد جذابیت در تبلیغات انتخاباتی نیز متحول شده است، در این میان برخی كاندیداها كه اصطلاحا به روز تر هستند با ایجاد سایت اینترنتی برای خود و قرار دادن زندگی نامه، سوابق، عكس، نظریات و باورهای خود تلاش دارند به ذهن افراد جستجوگر در فضای وب راه یابند كه در این میان استفاده از شبكه های اجتماعی و وبلاگ ها نیز بخشی دیگر از این شیوه را شكل گرفته و حتی برخی از طرفداران كاندیداها اقدام به ایجاد وبلاگ هایی كرده و در آن پست هایی در طرفداری از كاندیدای مورد نظر خود قرار می دهند.

ارسال ایمیل به صورت انبوه از سوی كاندیداها و طرفداران آنان برای افراد از دیگر شیوه های جذب مخاطب می باشد آنان در ایمیل های خود با ارایه تصاویر و برنامه از كاندیداها، دریافت كنندگان را به رای به این افراد دعوت می كنند.

تولید و توزیع سی دی های تبلیغاتی از مجموعه اقدامات، عملكرد و نطق های انتخاباتی كاندیداها از دیگر اقداماتی است كه با تحول تكنولوژیكی ظهور یافته و اكنون به شكل گسترده ای مورد استفاده قرار می گیرد كه بعضا با هزینه های سنگین و بكارگیری گروه فنی و هنری از سوی كاندیداها تولید و منتشر می شود.

ورود تلفن همراه و گوشی های جدید با قابلیت های فراوان این امكان را به كاندیداها داده تا با ارسال پیامك های تبلیغاتی با عناوین و جملات مختلف و ایجاد بلوتوث هایی سعی در جذب مخاطب داشته باشند كه برخی از نامزدها بجای ایجاد بلوتوث هایی به نفع خود و برنامه ها، تلاش دارند با ایجاد بلوتوث هایی به تخریب رقیب انتخاباتی خود بپردازند.

توزیع برخی اقلام تبلیغاتی نیز با ظهور تكنولوژی كمی دگرگون شده بگونه كه هم اكنون نامزدها انتخاباتی ،گوشی تلفن همراه، فلش مموری، سیم كارت اعتباری و.. به اقلام تبلیغاتی خود اضافه كرده اند.

یكی از شیوه های كه در تبلیغات انتخاباتی مجلس نهم بیش از گذشته باب شده است، مردمی جلوه دادن كاندیداها است كه با روش هایی از جمله انتشار شماره حساب برای واریز كمك های مردمی و استفاده از پارچه نوشته ای با عنوان 'ستاد مردمی انتخاباتی كاندیدا'، 'این مكان به صورت رایگان در اختیار ستاد كاندیدا قرار گرفته است' و 'یا با تكثیر و توزیع این برگه به حمایت از این كاندیدا كمك كنید' به جذب مخاطب و كسب وجاهت برای خود می پردازند.

برخی نامزدها نیز با ارسال پیامك و ارایه شماره حساب مردم را به كمك به ستاد انتخاباتی خود و تامین هزینه های تبلیغاتی دعوت می كنند.